Zweden is het land van bomen. Bossen natuurlijk, met Pinus sylvestris, Picea abies, Betula en Populus tremula. De laatste groeit daar echt tot boomgrootte uit.
Stiekem kijk ik tussen tijdens vakanties ook naar de bomen. En hoewel het er stikt van bomen, is het sortiment dat buiten de bossen wordt gebruikt, maar erg beperkt: Ulmus, zonder iepziekte. Voorbeeld is de bijzonder fraaie (maar hoe oogt het in de winter?) Ulmus glabra ‘Exoniensis’.

Monumentale iepen!

Iepenlanen bestaan nog in Zweden. Heerlijk donker. Bijvoorbeeld met Ulmus minor ‘Hoerholmiensis’. Hier in de Botanische tuin in Göteborg als solitaire boom.

In dezelfde tuin staat een fraaie compacte kurk-iep. Met wel heel grote kurklijsten. Ik kan via Google geen info vinden over deze Ulmus minor ‘Stenstrup’. Dus het bordje erbij als bewijs…

Sorbus nergens zo gezond
Zelfs in Engeland is Sorbus niet zo fraai en gezond als in Zweden. Kijk en huiver bij het zien van onderstaande plaatjes. Jonge bomen, drie jaar geleden geplant, en groeien nu als kool. Ik dacht aan Sorbus commixta, maar de afwezigheid van kleverige knoppen zegt genoeg. Het zijn echt gewone lijsterbessen. Ze voelen zich met wat meer kou blijkbaar beter dan bij ons.

Veel groter sortiment mogelijk
De Zweden planten in de straat wel bomen. Maar ze zouden ook met de koude winters veel meer soorten kunnen toepassen. Daarvan getuigen de bomen in de Botanische tuin, maar ook in Hellekis, een landgoed in Kinnekulle (tegen het Vanern, het grootste meer in Zweden). Zie foto hieronder voor Magnolia acuminata (met Catalpa op voorgrond). Ik kwam her en der in Zweden Cercidiphyllum tegen, Catalpa, Carpinus, diverse Quercus, Prunus, Morus, Phellodendron en ook opvallen mooie Populus wilsonii. De laatste op diverse plekken in Göteborg. Het kan dus wel, maar het gebeurt gewoon niet.
Linaeus noemde Kunnekulle ooit de meest interessante streek van Zweden. Weinig bijzonders van Linaeus gezien trouwens…

Dus waar de Zweden het wat af laten weten in hun bomenkeuze, hebben ze veel gevoel voor eenjarige beplantingen. Hier Verbena rigida, Stipa en een vertakkende compleet gele eenjarige Helianthus. Zweden heeft niet alle bomen die het verdient. Zal ik ze dat gaan leren? Is emigreren een optie?

Aanrader
Nog een aanrader: Hoewel ik helemaal geen boekenlezer ben (op dendrologie na dan), heb ik me geworpen op een meegenomen dikke pil: Het verborgen leven van bomen, levendig geschreven boek door Colin Tudge.
Een boek dat evolutie, herkomst etc van bomen bespreekt. Waarvandaan komen de eiken? En waarom komen ze in China, Europa en de VS voor? En hoe is de verspreiding van de soorten verlopen? Tudge beschrijft het. Net als de manier waarop diktegroei gaat, watertransport werkt, … Er zitten wat foutjes in: waar hij verhaalt over dendrochronologie, spreekt ie (of de verder goede vertaler) over dendrologie. En ik ben het niet altijd eens. Lezen!

Zo, de vakantie is voorbij. Tijd voor serieuzer zaken!

Jaap Smit
Plantkundig.info